Frozen Shoulder: Oorzaken en Behandeling

Een frozen shoulder, in het Nederlands ook wel bevroren schouder of adhesieve capsulitis genoemd, is een aandoening waarbij het schoudergewricht steeds stijver en pijnlijker wordt. Het kapsel rondom het gewricht wordt dik en strak, waardoor de bewegingsvrijheid ernstig beperkt raakt. Bij FysioFamily Rotterdam begeleiden wij patienten met een frozen shoulder door alle fasen van hun herstel, met als doel de beweeglijkheid zo snel mogelijk te herstellen en de pijn te verlichten.

Wat is een frozen shoulder precies?

Het schoudergewricht is omgeven door een kapsel van bindweefsel. Bij een frozen shoulder raakt dit kapsel ontstoken en verdikt. Er vormen zich verklevingen die het gewricht als het ware vastlijmen. Het gevolg is een toenemende bewegingsbeperking en pijn, vooral bij het opzij heffen van de arm, het naar achteren reiken en het draaien van de schouder. Dagelijkse handelingen zoals het aantrekken van een jas, het kammen van uw haar of het pakken van iets uit een keukenkastje worden steeds moeilijker.

De drie fasen van frozen shoulder

Een frozen shoulder verloopt typisch in drie duidelijke fasen, elk met eigen kenmerken en duur:

Fase 1: Bevriezing (twee tot negen maanden)

In de eerste fase staat pijn op de voorgrond. De schouder wordt geleidelijk pijnlijker, vooral bij beweging en 's nachts. De bewegingsbeperking neemt langzaam toe. Veel patienten merken dat ze onbewust hun arm gaan ontzien, waardoor de stijfheid verder toeneemt. De pijn kan uitstralen naar de bovenarm en wordt vaak beschreven als een diep, zeurend gevoel dat moeilijk te lokaliseren is.

Fase 2: Bevroren (vier tot twaalf maanden)

In de tweede fase neemt de pijn meestal wat af, maar de stijfheid bereikt zijn hoogtepunt. De schouder is als het ware vastgelopen. De arm kan nauwelijks nog opzij of naar achteren worden bewogen. Dagelijkse activiteiten worden sterk beperkt. Paradoxaal genoeg voelen sommige patienten zich in deze fase beter omdat de constante pijn minder is, terwijl de functionele beperking juist het grootst is.

Fase 3: Ontdooiing (zes tot vierentwintig maanden)

In de laatste fase begint de beweeglijkheid geleidelijk terug te keren. Het kapsel wordt langzaam soepeler en de verklevingen lossen op. Dit proces gaat niet altijd gelijkmatig en kan maanden duren. Met gerichte fysiotherapie kan het herstel in deze fase aanzienlijk worden versneld.

Oorzaken en risicofactoren

De exacte oorzaak van een frozen shoulder is niet altijd duidelijk. Er zijn echter verschillende factoren die het risico verhogen:

Diabetes mellitus — Mensen met diabetes hebben een twee tot vier keer hoger risico op het ontwikkelen van een frozen shoulder.
Schildklieraandoeningen — Zowel een te trage als een te snelle schildklier verhoogt het risico.
Langdurige immobilisatie — Na een blessure, operatie of periode van inactiviteit waarbij de schouder niet wordt bewogen.
Leeftijd en geslacht — De aandoening komt het vaakst voor bij vrouwen tussen de veertig en zestig jaar.
Hart- en vaatziekten — Er is een verband gevonden tussen cardiovasculaire aandoeningen en frozen shoulder.

Fysiotherapeutische behandeling bij FysioFamily

De behandeling van een frozen shoulder vereist geduld en een aanpak die is afgestemd op de fase waarin u zich bevindt. Bij FysioFamily Rotterdam passen wij de behandeling aan per fase:

Fase 1 — Focus op pijnbestrijding. Zachte mobilisaties binnen de pijngrens, warmtetherapie en ontspanningstechnieken. Wij leren u hoe u de schouder kunt ontzien zonder volledig te immobiliseren.
Fase 2 — Geleidelijke mobilisatie. Manuele therapie om de verklevingen los te maken, gecombineerd met rekoefeningen en kapseloefeningen. Dry needling kan worden ingezet om de omliggende spierspanning te verminderen.
Fase 3 — Actief herstel. Intensievere mobilisatie, krachtoefeningen en functionele training om de volledige beweeglijkheid en kracht te herstellen.

Oefeningen voor thuis

Regelmatig oefenen is essentieel voor het herstel van een frozen shoulder. Uw fysiotherapeut bij FysioFamily stelt een programma samen dat past bij uw fase. Veelgebruikte oefeningen zijn de pendelbeweging, waarbij u voorovergebogen de arm vrij laat slingeren, wandklimmen met de vingers, en het gebruik van een stok om de schouder passief te mobiliseren. Het is belangrijk om binnen de pijngrens te blijven en de oefeningen meerdere keren per dag kort te herhalen in plaats van een keer lang.

Herstelperiode en verwachtingen

Het totale herstelproces van een frozen shoulder kan variieren van een tot drie jaar. Met gerichte fysiotherapie kan dit traject aanzienlijk worden verkort. De meeste patienten bij FysioFamily ervaren binnen enkele weken een verbetering van hun klachten. Volledig herstel van de beweeglijkheid is in de overgrote meerderheid van de gevallen mogelijk, hoewel sommige patienten een geringe restbeperking behouden. Het is belangrijk om realistische verwachtingen te hebben en het oefenprogramma consequent vol te houden.