Flexor pollicis longus
M. flexor pollicis longus
Ook bekend als: FPL, lange duimbuiger.
In het kort
Flexor pollicis longus heeft een eigen peesverloop en functie binnen de voorzijde van de onderarm.
Anatomie
De lange duimbuiger ligt diep aan de voorzijde van het spaakbeen en het aangrenzende tussenbeenvlies, onder FDS. Aanvullende oorsprongsbundels kunnen voorkomen. De lange pees loopt door de pols naar de handpalmzijde van de duim en eindigt aan de basis van het eindkootje. De duim heeft twee kootjes; FPL hecht aan het tweede, direct voorbij het interfalangeale gewricht, niet aan het eerste middenhandsbeen of de fysieke duimtop. De spier wordt verzorgd door de voorste interossale tak van de medianuszenuw.
Functie
Buigt vooral het eindkootje van de duim en ondersteunt vervolgens andere buigbewegingen en de greep. Dit is iets anders dan oppositie, waarbij de hele duim naar de vingers draait. Bij die beweging werken meerdere duimspieren samen.
Pijn & uitstraling
Het beschreven patroon loopt over de handpalmzijde van de duim tot aan de top, met mogelijke uitbreiding rond de duimbasis. De gevoelde pijn kan dus verder lopen dan de botaanhechting van de pees. Dit is geen afzonderlijk patroon voor iedere mogelijke extra oorsprongsbundel of voor snelle en langzame spiervezels.
Symptomen & beperkingen
- Pijn bij krachtig duimgrijpen of trekken.
- Moeite met activiteiten waarbij de duimtop moet buigen.
Belasting & onderhoudende factoren
Krachtig vastgrijpen, heen en weer draaien en trekken bij bijvoorbeeld onkruid verwijderen kunnen deze spier en pees belasten.
Epidemiologie & onderzoek
De geraadpleegde literatuur geeft voor deze afzonderlijke spier geen betrouwbaar bevolkingspercentage van triggerpoints.
Klinische context
Een triggerduim betreft een peesglijprobleem en is niet automatisch een spiertriggerpoint. C5-radiculaire pijn en lokale duimaandoeningen kunnen overlappen.
Zelfzorg bij flexor pollicis longus
Polsbuigers, vingerbuigers en pronatoren werken samen tijdens grijpen en draaien. De passende rekrichting verschilt per spier en klacht. Begin met een kleine actieve beweging die bij de functie van de betreffende spier past, zonder het hele gebied tegelijk op spanning te trekken.
Beweeg de duimtop rustig heen en weer, met de rest van de duim ontspannen en de onderarm gesteund. Begin met 5 kleine herhalingen. Trek niet hard aan de duim en forceer geen klik of blokkering. Deze oefening gaat om het buigen en strekken van het eindkootje, niet om een krachtige duim-naar-pinkgreep.
Belasting in je dag aanpassen
Laat de greep tussendoor los bij autorijden, klimmen, tillen of gereedschapswerk. Verdeel zware grijptaken over kortere perioden.
Ondersteun bij zitten niet alleen de onderarm, maar zo nodig ook de pols. Laat de hand niet steeds slap over een harde rand hangen.
Grijpen, openen en draaien zonder kracht
Kies een kleine, rustige beweging die je goed kunt controleren. De uitvoering hieronder is een patiëntvriendelijke startvariant; een persoonlijk oefenplan kan hiervan afwijken.
Steun de arm
Leg de onderarm op tafel en houd de pols comfortabel in het verlengde van de arm.
Kies een rustige beweging
Open en sluit de vingers losjes voor de vingerbuigers. Beweeg de pols klein omhoog en omlaag voor de polsbuigers.
Draai voor de pronatoren
Houd de elleboog gebogen en draai de handpalm rustig naar boven en beneden. Forceer niet met de andere hand.
Begin met 5 herhalingen van de passende beweging. Eventuele druk: 15 tot 30 seconden licht contact. De keuze voor kleine actieve bewegingen is een milde aanpassing van de boekoefeningen.
Wanneer stoppen? Stop bij tintelingen, gevoelloosheid of scherpe pijn in onderarm of hand. Rek hoort geen zenuwsensaties op te roepen.
Zelfmassage: wat past hier?
Lichte handdruk kan op het zachte spierdeel aan de palmzijde van de onderarm. Blijf weg van de elleboogplooi en de polstunnel. De diepere buigers en pronator quadratus zijn niet betrouwbaar afzonderlijk zelf bereikbaar.
Het effect beoordelen en verder opbouwen
Kies eerst één aanpassing of oefening. Vergelijk daarna een gewone activiteit die voor jou lastig was, en kijk ook hoe het later op de dag en de volgende ochtend gaat. Een tijdelijke prettige sensatie is niet hetzelfde als herstel van de belastbaarheid.
Gaat het goed, bouw dan één onderdeel tegelijk op: iets vaker bewegen, iets verder bewegen of later wat meer weerstand. Worden klachten duidelijk erger, verminder dan de belasting en bespreek wat er gebeurt. Blijf je beperkt in dagelijkse activiteiten, laat dan ook andere mogelijke oorzaken onderzoeken.
Hulp bij jouw spierklachten
Herken je klachten en wil je weten wat in jouw situatie past? Bespreek je klachten, beweging en belasting met een fysiotherapeut.
Bekijk onze praktijk en fysiotherapeuten · Meer over myofasciale pijn · Uitleg over dry needling
Bronnen en verdieping
Uitgegeven door Fysio Family. De informatie is bedoeld om klachten en mogelijke samenhang te begrijpen. Een pijnpatroon alleen stelt geen diagnose.
Anatomie, pijnpatronen en zelfzorg: bronverwijzingen
Travell, Simons & Donnelly’s Myofascial Pain and Dysfunction, 4e editie.
- In het kort: Donnelly, hoofdstuk 38, bronp. 1145.
- Anatomie: Donnelly, hoofdstuk 38, bronp. 1145.
- Functie: Donnelly, hoofdstuk 38, bronp. 1151.
- Pijn en uitstraling: Donnelly, hoofdstuk 38, bronp. 1154.
- Klachten: Donnelly, hoofdstuk 38, bronp. 1157.
- Belasting: Donnelly, hoofdstuk 38, bronp. 1161.
- Onderzoek: Donnelly, hoofdstuk 38, bronp. 1154.
- Klinische context: Donnelly, hoofdstuk 38, bronp. 1163.
- Zelfzorg bij flexor pollicis longus: Donnelly, hoofdstuk 38, bronp. 1167, 1168, 1169, 1170.
- Belasting in je dag aanpassen: Donnelly, hoofdstuk 38, bronp. 1167, 1168, 1169, 1170.
- Grijpen, openen en draaien zonder kracht: Donnelly, hoofdstuk 38, bronp. 1167, 1168, 1169, 1170.
- Zelfmassage: wat past hier?: Donnelly, hoofdstuk 38, bronp. 1167, 1168, 1169, 1170.
- Het effect beoordelen en verder opbouwen: Donnelly, hoofdstuk 38, bronp. 1167, 1168, 1169, 1170.
- Illustratie 1: Figuur 38.2C — lange duimbuiger en zijn eigen patroon tot aan de duimtop. Donnelly, hoofdstuk 38, bronp. 1155.