Intercostales interni (tussenribspieren interni)
Mm. intercostales interni
Ook bekend als: tussenribspieren interni.
In het kort
Intercostales interni vormt een eigen laag van de borstwand. De anatomie is afzonderlijk beschreven; de hier getoonde klinische pijnkaart is een kaart voor de tussenribspieren samen.
Anatomie
De binnenste tussenribspieren liggen onder de buitenste laag en lopen tussen opeenvolgende ribben. Hun vezels kruisen de richting van de buitenste laag: aan de voorzijde schuin omlaag en naar buiten. Ze lopen van de ribgroeve en binnenzijde van de bovenliggende rib naar de bovenrand van de volgende rib. De spier reikt vooraan tot de borstbeenregio; achter de ribhoek wordt hij vervangen door een vlies. De belangrijkste zenuw-bloedvatbundel ligt dieper dan deze laag, tussen de binnenste en diepste tussenribspieren.
Functie
De functie verschilt per deel. Het gedeelte tussen de ribkraakbeenderen dicht bij het borstbeen helpt bij inademen. Meer tussen de benige ribdelen gelegen bundels kunnen bijdragen aan actieve uitademing. De spieren helpen ook de borstkas ondersteunen en draaien. De korte uitspraak dat alle binnenste tussenribspieren alleen uitademen klopt dus niet.
Pijn & uitstraling
De geraadpleegde literatuur beschrijft voor de tussenribspieren vooral lokale pijn met verwijzing naar voren langs dezelfde tussenribruimte. Soms loopt het gevoel door naar aangrenzende ruimtes boven of onder de betrokken plek. De getoonde kaart is een gezamenlijk voorbeeld, geen gevalideerde aparte kaart voor deze laag en ook geen herkenningstest voor de oorzaak van borstpijn.
Symptomen & beperkingen
- Bij intercostale betrokkenheid kunnen diep ademhalen, hoesten, niezen en liggen op de pijnlijke zijde klachten uitlokken.
- Deze verschijnselen zijn op groepsniveau beschreven en onderscheiden de afzonderlijke tussenriblaag niet.
Belasting & onderhoudende factoren
De geraadpleegde literatuur noemt voor intercostale spierklachten onder meer impact op de borstkas, overmatig hoesten, borstkaschirurgie, herhaald rompdraaien en langdurige ongunstige houdingen. Deze factoren zijn niet per afzonderlijke spierlaag onderzocht.
Epidemiologie & onderzoek
De geraadpleegde literatuur geeft geen betrouwbaar afzonderlijk prevalentiepercentage voor triggerpointpijn uit deze spier of laag. Anatomische aanwezigheid en gemeten spieractiviteit zijn geen bewijs van een pijnbron bij één patiënt.
Klinische context
Rib- of kraakbeenletsel, tussenribzenuwpijn, gordelroos en aandoeningen van hart, longen of borstvlies kunnen vergelijkbare klachten geven. Pijn bij ademhalen of plaatselijke drukgevoeligheid sluit die oorzaken niet uit. Nieuwe onverklaarde borstpijn of benauwdheid vraagt medische beoordeling.
Zelfzorg bij intercostales interni
Middenrif en tussenribspieren werken samen tijdens ademhalen. De kleine diepe borstkas-spieren zijn niet afzonderlijk met een thuisoefening te isoleren. Pijn bij ademhalen of benauwdheid moet eerst passend worden beoordeeld; de oefening hieronder is uitsluitend een rustige beweeg- en ontspanningsoefening.
Deze laag kan niet apart met een ademhalingsoefening worden aangespannen. Wissel ontspannen in- en uitademen af zonder hard uitpersen of adem vasthouden.
Belasting in je dag aanpassen
Zoek bij zitten voldoende steun zonder de borstkas strak vast te houden. Wissel langdurige houdingen af.
Bespreek aanhoudend hoesten of benauwdheid met een zorgverlener. Zelfmassage vervangt het behandelen van een luchtwegprobleem niet.
De ribben rustig laten meebewegen
Kies een kleine, rustige beweging die je goed kunt controleren. De uitvoering hieronder is een patiëntvriendelijke startvariant; een persoonlijk oefenplan kan hiervan afwijken.
Neem een comfortabele houding
Zit gesteund of lig op de rug met gebogen knieën.
Voel de beweging
Leg de handen los op de onderste ribben. Adem gewoon in en uit en voel hoe de ribben en buik bewegen.
Houd de adem vrij
Forceer geen diepe inademing, pers niet uit en houd de adem niet vast. Laat de schouders ontspannen.
Begin met 5 normale rustige ademhalingen. Laat daarna de handen zakken en adem verder zoals gewoonlijk.
Wanneer stoppen? Stop bij duizeligheid, pijn of meer benauwdheid. Bel 112 bij ernstige aanhoudende borstpijn of druk, vooral met zweten, misselijkheid of benauwdheid, of bij plotseling ernstige ademnood. Neem bij andere nieuwe of aanhoudende borst- of ademklachten contact op met huisarts of huisartsenpost.
Zelfmassage: wat past hier?
Haak geen vingers onder de ribben en druk niet diep tussen de ribben of in de buik. Dergelijke technieken zijn geen algemeen veilige thuisinstructie bij onverklaarde borst- of adempijn.
Het effect beoordelen en verder opbouwen
Kies eerst één aanpassing of oefening. Vergelijk daarna een gewone activiteit die voor jou lastig was, en kijk ook hoe het later op de dag en de volgende ochtend gaat. Een tijdelijke prettige sensatie is niet hetzelfde als herstel van de belastbaarheid.
Gaat het goed, bouw dan één onderdeel tegelijk op: iets vaker bewegen, iets verder bewegen of later wat meer weerstand. Worden klachten duidelijk erger, verminder dan de belasting en bespreek wat er gebeurt. Blijf je beperkt in dagelijkse activiteiten, laat dan ook andere mogelijke oorzaken onderzoeken.
Hulp bij jouw spierklachten
Herken je klachten en wil je weten wat in jouw situatie past? Bespreek je klachten, beweging en belasting met een fysiotherapeut.
Bekijk onze praktijk en fysiotherapeuten · Meer over myofasciale pijn · Uitleg over dry needling
Bronnen en verdieping
Uitgegeven door Fysio Family. De informatie is bedoeld om klachten en mogelijke samenhang te begrijpen. Een pijnpatroon alleen stelt geen diagnose.
Onderzoek
- Whitelaw et al. (1992) — tussenribspieren bij rompdraaien
Primair EMG-onderzoek
Negen proefpersonen; laterale buitenste en binnenste spieren werden verschillend actief bij draaien. Onderzoekt functie, geen myofasciale pijnkaart of behandeling.
- Rimmer et al. (1995) — houding en ademhaling delen spieraansturing
Primair EMG-onderzoek
Vier proefpersonen; ademhaling wijzigde de voortdurende spieractiviteit tijdens vastgehouden romprotatie. De kleine fysiologische proef is geen behandelonderzoek.
Anatomie, pijnpatronen en zelfzorg: bronverwijzingen
Travell, Simons & Donnelly’s Myofascial Pain and Dysfunction, 4e editie.
- In het kort: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1329.
- Anatomie: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1329.
- Functie: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1336.
- Pijn en uitstraling: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1351.
- Klachten: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1352.
- Belasting: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1360.
- Onderzoek: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1354.
- Klinische context: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1362.
- Zelfzorg bij intercostales interni: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1364, 1365, 1366, 1367, 1369.
- Belasting in je dag aanpassen: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1364, 1365, 1366, 1367, 1369.
- De ribben rustig laten meebewegen: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1364, 1365, 1366, 1367, 1369.
- De ribben rustig laten meebewegen: Thuisarts — wanneer bellen bij borstpijn
- Zelfmassage: wat past hier?: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1364, 1365, 1366, 1367, 1369.
- Het effect beoordelen en verder opbouwen: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1364, 1365, 1366, 1367, 1369.
- Illustratie 1: Regionale binnenaanzichten van de borstwand. Links verbinden de binnenste tussenribspieren (intercostales interni) aangrenzende ribben. Rechts overbruggen de afgebeelde subcostales telkens één tussenliggende rib. Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1335.