Transversus thoracis (dwarse borstspier)
M. transversus thoracis
Ook bekend als: dwarse borstspier.
In het kort
Deze waaiervormige spier ligt achter het borstbeen. Hij behoort tot de binnenste voorste borstwand, maar is geen tussenribspier.
Anatomie
De transversus thoracis ligt aan de binnenzijde van de voorste borstwand, achter het borstbeen en de parasternale tussenribspieren. Hij begint aan de achterzijde van het onderste borstbeen en het zwaardvormige uitsteeksel. Dunne spier- en peesbundels waaieren uit naar de binnenzijde van de ribkraakbeenderen 2–6. Bovenste bundels lopen sterker omhoog, onderste meer horizontaal en kunnen aansluiten op de dwarse buikspier. Aanhechtingen verschillen tussen mensen en tussen beide lichaamshelften. Het is geen spier die oppervlakkig vóór het borstbeen ligt.
Functie
Deze spier kan bijdragen aan actieve uitademing door invloed op de voorste borstwand. Rustig uitademen is grotendeels passief. Hij is niet gericht met een bal of vingerdruk op de buitenzijde van het borstbeen te behandelen.
Pijn & uitstraling
Voor deze afzonderlijke diepe borstspier geeft de geraadpleegde literatuur geen eigen goed afgebakende pijnkaart. De algemene bespreking van tussenribpijn kan niet één op één bewijzen dat juist deze spier de pijn veroorzaakt. De anatomiefiguur helpt de ligging begrijpen; een onderzoek moet andere borstwand-, zenuw-, hart- en longoorzaken meewegen.
Symptomen & beperkingen
- Geen afzonderlijk onderbouwd triggerpoint-symptoomprofiel in de bron.
- Bij pijn achter het borstbeen moeten ook niet-musculaire verklaringen worden onderzocht.
Belasting & onderhoudende factoren
Specifieke risico- of onderhoudende factoren voor triggerpoints in deze spier worden niet beschreven.
Epidemiologie & onderzoek
De geraadpleegde literatuur geeft geen betrouwbaar afzonderlijk prevalentiepercentage voor triggerpointpijn uit deze spier of laag. Anatomische aanwezigheid en gemeten spieractiviteit zijn geen bewijs van een pijnbron bij één patiënt.
Klinische context
Rib- of kraakbeenletsel, tussenribzenuwpijn, gordelroos en aandoeningen van hart, longen of borstvlies kunnen vergelijkbare klachten geven. Pijn bij ademhalen of plaatselijke drukgevoeligheid sluit die oorzaken niet uit. Nieuwe onverklaarde borstpijn of benauwdheid vraagt medische beoordeling.
Zelfzorg bij transversus thoracis
Middenrif en tussenribspieren werken samen tijdens ademhalen. De kleine diepe borstkas-spieren zijn niet afzonderlijk met een thuisoefening te isoleren. Pijn bij ademhalen of benauwdheid moet eerst passend worden beoordeeld; de oefening hieronder is uitsluitend een rustige beweeg- en ontspanningsoefening.
Druk op de buitenkant van het borstbeen bereikt deze diepe spier niet selectief. Gebruik ontspannen ademhaling; laat nieuwe borstbeenpijn eerst beoordelen.
Belasting in je dag aanpassen
Zoek bij zitten voldoende steun zonder de borstkas strak vast te houden. Wissel langdurige houdingen af.
Bespreek aanhoudend hoesten of benauwdheid met een zorgverlener. Zelfmassage vervangt het behandelen van een luchtwegprobleem niet.
De ribben rustig laten meebewegen
Kies een kleine, rustige beweging die je goed kunt controleren. De uitvoering hieronder is een patiëntvriendelijke startvariant; een persoonlijk oefenplan kan hiervan afwijken.
Neem een comfortabele houding
Zit gesteund of lig op de rug met gebogen knieën.
Voel de beweging
Leg de handen los op de onderste ribben. Adem gewoon in en uit en voel hoe de ribben en buik bewegen.
Houd de adem vrij
Forceer geen diepe inademing, pers niet uit en houd de adem niet vast. Laat de schouders ontspannen.
Begin met 5 normale rustige ademhalingen. Laat daarna de handen zakken en adem verder zoals gewoonlijk.
Wanneer stoppen? Stop bij duizeligheid, pijn of meer benauwdheid. Bel 112 bij ernstige aanhoudende borstpijn of druk, vooral met zweten, misselijkheid of benauwdheid, of bij plotseling ernstige ademnood. Neem bij andere nieuwe of aanhoudende borst- of ademklachten contact op met huisarts of huisartsenpost.
Zelfmassage: wat past hier?
Haak geen vingers onder de ribben en druk niet diep tussen de ribben of in de buik. Dergelijke technieken zijn geen algemeen veilige thuisinstructie bij onverklaarde borst- of adempijn.
Het effect beoordelen en verder opbouwen
Kies eerst één aanpassing of oefening. Vergelijk daarna een gewone activiteit die voor jou lastig was, en kijk ook hoe het later op de dag en de volgende ochtend gaat. Een tijdelijke prettige sensatie is niet hetzelfde als herstel van de belastbaarheid.
Gaat het goed, bouw dan één onderdeel tegelijk op: iets vaker bewegen, iets verder bewegen of later wat meer weerstand. Worden klachten duidelijk erger, verminder dan de belasting en bespreek wat er gebeurt. Blijf je beperkt in dagelijkse activiteiten, laat dan ook andere mogelijke oorzaken onderzoeken.
Hulp bij jouw spierklachten
Herken je klachten en wil je weten wat in jouw situatie past? Bespreek je klachten, beweging en belasting met een fysiotherapeut.
Bekijk onze praktijk en fysiotherapeuten · Meer over myofasciale pijn · Uitleg over dry needling
Bronnen en verdieping
Uitgegeven door Fysio Family. De informatie is bedoeld om klachten en mogelijke samenhang te begrijpen. Een pijnpatroon alleen stelt geen diagnose.
Anatomie, pijnpatronen en zelfzorg: bronverwijzingen
Travell, Simons & Donnelly’s Myofascial Pain and Dysfunction, 4e editie.
- In het kort: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1331.
- Anatomie: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1331.
- Functie: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1346.
- Pijn en uitstraling: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1351.
- Klachten: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1352.
- Belasting: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1360.
- Onderzoek: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1354.
- Klinische context: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1362.
- Zelfzorg bij transversus thoracis: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1364, 1365, 1366, 1367, 1369.
- Belasting in je dag aanpassen: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1364, 1365, 1366, 1367, 1369.
- De ribben rustig laten meebewegen: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1364, 1365, 1366, 1367, 1369.
- De ribben rustig laten meebewegen: Thuisarts — wanneer bellen bij borstpijn
- Zelfmassage: wat past hier?: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1364, 1365, 1366, 1367, 1369.
- Het effect beoordelen en verder opbouwen: Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1364, 1365, 1366, 1367, 1369.
- Illustratie 1: Figuur 45.4. Transversus thoracis achter het borstbeen, gezien vanaf de binnenzijde van de borstkas. Donnelly, hoofdstuk 45, bronp. 1337.