Gezichtsspieren
Mm. faciales
Afzonderlijke spieren
In het kort
Overzicht: De mimische spieren vormen dunne lagen in het gezicht en bewegen de huid voor expressie. Hun pijnpatronen zijn vaak lokaal, maar verschillen tussen oog-, wang-, voorhoofd- en halsspieren.
Anatomie
Veel gezichtsspieren verbinden schedelbeenderen met de huid en hebben geen duidelijk afgrensbare spierbuik of stevige eigen fascie. Ze worden aangestuurd door takken van de aangezichtszenuw en kunnen met naburige spieren vervlochten zijn.
Functie
Deze spieren openen of sluiten onder meer oogleden en mond en vormen gezichtsuitdrukkingen. De orbicularis oculi ondersteunt het knipperen; andere spieren verplaatsen lippen, wang of wenkbrauwen.
Pijn & uitstraling
De orbicularis oculi kan pijn naar de neus en bovenlip verwijzen; de zygomaticus major langs de neus naar het voorhoofd. De buccinator geeft wangpijn, het platysma prikkelende pijn bij kaak of borst en corrugator/procerus pijn in het voorhoofd.
Symptomen & beperkingen
- Lokale wang-, neus- of voorhoofdspijn.
- Vermoeide ogen of een onrustig ervaren tekstbeeld bij visueel belastend werk.
- Bij het platysma een prikkerige huidsensatie rond de onderkaak of voorzijde van de borst.
Belasting & onderhoudende factoren
Langdurige gezichtsuitdrukkingen, mondapparatuur en het bespelen van blaasinstrumenten worden als mogelijke factoren genoemd. De geraadpleegde literatuur beschrijft ook samenhang met triggerpoints in grotere nek- en schouderspieren.
Epidemiologie & onderzoek
Voor deze verzameling kleine gezichtsspieren geeft de geraadpleegde literatuur vooral anatomische en klinische beschrijvingen. Er wordt geen betrouwbare gezamenlijke bevolkingsprevalentie van triggerpoints vastgesteld.
Klinische context
Ooglidspasmen moeten worden onderscheiden van myofasciale klachten; de geraadpleegde literatuur noemt expliciet blefarospasme. Aanhoudende oog- of gezichtssymptomen vragen beoordeling passend bij het betrokken gebied.
Hulp bij jouw spierklachten
Herken je klachten en wil je weten wat in jouw situatie past? Bespreek je klachten, beweging en belasting met een fysiotherapeut.
Bekijk onze praktijk en fysiotherapeuten · Meer over myofasciale pijn · Uitleg over dry needling
Bronnen en verdieping
Uitgegeven door Fysio Family. De informatie is bedoeld om klachten en mogelijke samenhang te begrijpen. Een pijnpatroon alleen stelt geen diagnose.
Onderzoek
- Travell (1981) — Identification of myofascial trigger point syndromes: a case of atypical facial neuralgia
Casusbeschrijving
Historische beschrijving van één patiënt, in het hoofdstuk aangehaald bij uitstralingspatronen rond neus en gezicht. Dit levert geen prevalentie of zelfstandig diagnostisch criterium op.
- Curl (1989) — Discovery of a myofascial trigger point in the buccinator muscle: a case report
Casusbeschrijving
Oorspronkelijke casus bij de beschrijving van lokale wangpijn en dieper gevoelde kaakpijn vanuit de buccinator. De onderbouwing betreft één beschreven geval.
Anatomie, pijnpatronen en zelfzorg: bronverwijzingen
Travell, Simons & Donnelly’s Myofascial Pain and Dysfunction, 4e editie.
- In het kort: Donnelly, hoofdstuk 13, bronp. 511.
- Anatomie: Donnelly, hoofdstuk 13, bronp. 512.
- Functie: Donnelly, hoofdstuk 13, bronp. 518.
- Pijn en uitstraling: Donnelly, hoofdstuk 13, bronp. 520.
- Klachten: Donnelly, hoofdstuk 13, bronp. 521.
- Belasting: Donnelly, hoofdstuk 13, bronp. 511.
- Onderzoek: Donnelly, hoofdstuk 13, bronp. 511.
- Klinische context: Donnelly, hoofdstuk 13, bronp. 511.