Occipitofrontalis

In het kort

Overzicht: De occipitofrontalis omvat een voorste en achterste spierbuik die via een brede peesplaat over de schedel verbonden zijn. Daardoor horen voorhoofd en achterhoofd anatomisch bij één systeem, terwijl hun pijnpatronen verschillen.

Anatomie

De frontalis is verbonden met de huid en oppervlakkige fascie bij de wenkbrauwen en heeft geen benige aanhechting. De occipitalis hecht aan bij mastoïd en bovenste neklijn; de galea aponeurotica verbindt beide spierbuiken.

Functie

De frontalis heft de wenkbrauwen en verplaatst de hoofdhuid naar voren. Samen met andere mimische spieren ondersteunt dit uiteenlopende gezichtsuitdrukkingen; de achterste buik helpt de hoofdhuid te verplaatsen.

Pijn & uitstraling

Frontalis-triggerpoints geven vooral pijn aan dezelfde kant van het voorhoofd. Occipitalis-triggerpoints kunnen diffuser over het achterhoofd uitstralen en als diepe pijn achter het oog worden ervaren.

Symptomen & beperkingen

• Voorhoofdspijn of diepere achterhoofdpijn.
• Pijn achter het oog in het beschreven occipitalis-patroon.
• Bij een gevoelige occipitalis kan druk van een kussen op het achterhoofd moeilijk te verdragen zijn.

Belasting & onderhoudende factoren

Langdurig fronsen of andere vastgehouden gezichtsuitdrukkingen kan de belasting onderhouden. De geraadpleegde literatuur noemt ook bijkomende triggerpoints in nekspieren die naar het hoofd uitstralen.

Epidemiologie & onderzoek

De spier wordt besproken in samenhang met spanningshoofdpijn en migraine, en met veranderde activiteit bij stress. De geraadpleegde literatuur stelt geen algemene prevalentie van frontalis- of occipitalis-triggerpoints vast.

Klinische context

Diepe achterhoofdpijn moet worden onderscheiden van zenuwbeknelling, waaronder betrokkenheid van de grote achterhoofdszenuw. Ook uitstraling vanuit trapezius, splenii en andere nekspieren kan overlappen.

Verwante spieren