Bekkenbodemspieren

Mm. levator ani, coccygeus et musculi perinei

Afzonderlijke spieren

Levator ani

Coccygeus

Bulbospongiosus

Ischiocavernosus

Transversus perinei superficialis

Transversus perinei profundus

Sphincter ani externus

Sphincter ani internus

Sacrococcygeus ventralis

In het kort

De bekkenbodem is een samenwerkend spiercomplex voor ondersteuning, continentie en seksuele functie. Per spier en per vezelgebied kunnen pijn en klachten heel anders worden gevoeld; bekkenpijn is daarom geen diagnose van één spier.

Anatomie

De levator ani omvat onder meer puborectalis, pubococcygeus en iliococcygeus. Samen met coccygeus, sluitspieren en perineale spieren vormt hij de bekkenbodem; de obturator internus en piriformis hebben een nauwe functionele en anatomische relatie met deze regio.

Functie

Ondersteunt de bekkenorganen en helpt urine en ontlasting ophouden én gecontroleerd laten passeren. De spieren werken ook mee aan seksuele functies, ademhaling, buikdrukregulatie en rompstabiliteit.

Pijn & uitstraling

Voorste delen kunnen naar urogenitale structuren, perineum en boven het schaambeen verwijzen. Achterste levator- en coccygeusdelen geven eerder pijn rond anus, heiligbeen en stuit; de obturator internus kan daarnaast naar lies, heup en achterdij verwijzen.

Symptomen & beperkingen

  • Pijn bij zitten of een vol gevoel in rectum of perineum.
  • Pijn bij ontlasting of seksuele activiteit, afhankelijk van de betrokken spier.
  • Bij voorste spierdelen worden ook urgency, frequenter plassen, suprapubische pijn en pijn rond ejaculatie beschreven.

Belasting & onderhoudende factoren

Trauma, operaties, langdurig zitten, fietsen of autorijden kunnen bijdragen, maar een duidelijke beginprikkel ontbreekt geregeld. Langdurige spierspanning, psychosociale stress en lumbopelviene gewrichtsproblemen kunnen elkaar beïnvloeden.

Epidemiologie & onderzoek

De geraadpleegde literatuur citeert dat in geselecteerde patiënten met urologische, colorectale of gynaecologische bekkenpijnsyndromen bij maximaal 85% bekkenbodemtriggerpoints werden aangetroffen. Dit is geen bevolkingspercentage en betekent niet dat alle klachten in deze groepen uitsluitend door spieren ontstaan.

Klinische context

Bekkenpijn kan urologische, gynaecologische, darm-, zenuw- of musculoskeletale oorzaken hebben. Symptomen kunnen overlappen met blaaspijnsyndroom, levator-anisyndroom en coccygodynie; een passende professionele bekkenbeoordeling is nodig om de bijdragen te onderscheiden.

Verwante spieren

Fysio Family · Rotterdam

Hulp bij jouw spierklachten

Herken je klachten en wil je weten wat in jouw situatie past? Bespreek je klachten, beweging en belasting met een fysiotherapeut.

Bekijk onze praktijk en fysiotherapeuten · Meer over myofasciale pijn · Uitleg over dry needling

Plan een afspraak →

Bronnen en verdieping

Uitgegeven door Fysio Family. De informatie is bedoeld om klachten en mogelijke samenhang te begrijpen. Een pijnpatroon alleen stelt geen diagnose.

Onderzoek

  • Moldwin & Fariello (2013) — bekkenbodem en urologische pijn

    klinisch literatuuroverzicht

    Dit overzicht is de door het boek aangehaalde bron voor maximaal 85% in geselecteerde bekkenpijnsyndromen. Het is geen enkele nieuwe populatiebrede prevalentiemeting; onderzoeksmethoden en patiëntgroepen verschillen.

Anatomie, pijnpatronen en zelfzorg: bronverwijzingen

Travell, Simons & Donnelly’s Myofascial Pain and Dysfunction, 4e editie.

  • In het kort: Donnelly, hoofdstuk 52, bronp. 1565.
  • Anatomie: Donnelly, hoofdstuk 52, bronp. 1565.
  • Functie: Donnelly, hoofdstuk 52, bronp. 1574.
  • Pijn en uitstraling: Donnelly, hoofdstuk 52, bronp. 1576.
  • Klachten: Donnelly, hoofdstuk 52, bronp. 1577.
  • Belasting: Donnelly, hoofdstuk 52, bronp. 1591.
  • Onderzoek: Donnelly, hoofdstuk 52, bronp. 1594.
  • Klinische context: Donnelly, hoofdstuk 52, bronp. 1594.