Posterieure Nekspieren
Mm. Semispinalis, Multifidus Cervicis
Afzonderlijke spieren
In het kort
Overzicht: De diepe achterste nekspieren ondersteunen het hoofd en controleren afzonderlijke neksegmenten. De verschillende spieren kunnen uiteenlopende uitstralingspatronen geven.
Anatomie
De semispinalis capitis ligt onder de splenii; semispinalis cervicis, multifidus en rotatores liggen nog dieper. Samen beslaan de aanhechtingen de regio van achterhoofd tot bovenste borstwervelkolom.
Functie
Semispinalis capitis helpt vooral het hoofd strekken en tegen de zwaartekracht controleren. Diepere korte spieren sturen segmentale beweging en stabiliteit van de cervicale wervels.
Pijn & uitstraling
Semispinalis capitis kan als een band over de zijkant van het hoofd naar slaap en oog uitstralen. Longissimus capitis verwijst vooral naar of achter het oor; cervicale multifidi kunnen pijn geven in diepe nek, suboccipitale regio en bovenste schouderbladrand.
Symptomen & beperkingen
- Hoofd- of nekpijn met beperking van één of meer bewegingsrichtingen.
- Gevoeligheid van achterhoofd en nek, soms bij liggen op een kussen.
- Bij langer bestaande klachten kan het pijnbeeld van meerdere nek- en kauwspieren samenkomen.
Belasting & onderhoudende factoren
Acute nektrauma’s, vooral whiplash, en langdurig voorover werken worden beschreven. Ook houdingen met overmatige nekstrekking kunnen de spiergroep aanhoudend belasten.
Epidemiologie & onderzoek
De geraadpleegde literatuur beschrijft deze spieren bij whiplash en mechanische nekpijn. Verminderde activatie en vetinfiltratie van bepaalde diepe spieren zijn onderzoeksbevindingen binnen zulke patiëntengroepen, geen bewijs dat elk van deze veranderingen een actief triggerpoint vertegenwoordigt.
Klinische context
Pijn door cervicale zenuwwortelproblematiek, facetgewrichten of occipitale zenuwen kan overlappen. Bij een wijdverspreid klachtenbeeld is ook een bredere pijnaandoening relevant.
Hulp bij jouw spierklachten
Herken je klachten en wil je weten wat in jouw situatie past? Bespreek je klachten, beweging en belasting met een fysiotherapeut.
Bekijk onze praktijk en fysiotherapeuten · Meer over myofasciale pijn · Uitleg over dry needling
Bronnen en verdieping
Uitgegeven door Fysio Family. De informatie is bedoeld om klachten en mogelijke samenhang te begrijpen. Een pijnpatroon alleen stelt geen diagnose.
Onderzoek
- Ettlin et al. (2008) — A distinct pattern of myofascial findings in patients after whiplash injury
Klinisch vergelijkend onderzoek
Beschrijft onder meer frequente semispinalis-capitisbevindingen in de onderzochte whiplashgroep. De uitkomsten zijn geen algemene frequenties voor alle diepe nekspieren.
- Muñoz-Muñoz et al. (2012) — Myofascial trigger points, pain, disability, and sleep quality in individuals with mechanical neck pain
Patiënt-controleonderzoek
De semispinalis capitis maakte deel uit van het onderzoek bij mechanische nekpijn. Het onderzoek stelt geen oorzakelijk verband vast tussen triggerpoints en de ernst van pijn of beperkingen.
Anatomie, pijnpatronen en zelfzorg: bronverwijzingen
Travell, Simons & Donnelly’s Myofascial Pain and Dysfunction, 4e editie.
- In het kort: Donnelly, hoofdstuk 16, bronp. 566.
- Anatomie: Donnelly, hoofdstuk 16, bronp. 566.
- Functie: Donnelly, hoofdstuk 16, bronp. 575.
- Pijn en uitstraling: Donnelly, hoofdstuk 16, bronp. 577.
- Klachten: Donnelly, hoofdstuk 16, bronp. 579.
- Belasting: Donnelly, hoofdstuk 16, bronp. 566.
- Onderzoek: Donnelly, hoofdstuk 16, bronp. 566.
- Klinische context: Donnelly, hoofdstuk 16, bronp. 586.