Serratus posterior superior en inferior
Mm. serratus posterior superior et inferior
Afzonderlijke spieren
In het kort
Deze twee dunne rugspieren hebben duidelijk verschillende pijnpatronen. De superior is verbonden met diepe pijn onder het schouderblad; de inferior met een aanhoudende zeurende pijn rond de flank en onderste ribben.
Anatomie
De superior loopt van de onderste nek-/bovenste borstwervelregio naar ribben 2–5, diep onder de rhomboidei. De inferior verbindt de thoracolumbale wervel- en fasciale regio met ribben 9–12.
Functie
De vaak genoemde functie als ademhalingsspier is volgens deze uitleg onvoldoende onderbouwd. Een rol in houding of positiezin is geopperd, maar de precieze functie van beide spieren is niet definitief vastgesteld.
Pijn & uitstraling
De superior kan diep onder het schouderblad verwijzen en verder naar de achterste schouder, triceps, elleboogpunt en soms pinkzijde van onderarm en hand. De inferior verwijst vooral naar de flank, lage borstkasrug en onderste ribben, soms naar voren door de romp.
Symptomen & beperkingen
- Superior: diepe constante pijn onder het schouderblad, erger bij dragen met gestrekte armen of liggen op die zijde.
- Superior: soms een doof gevoel richting pinkzijde van de hand.
- Inferior: zeurende flankpijn, bijvoorbeeld na langdurig werken met gestrekte en gedraaide romp.
Belasting & onderhoudende factoren
Voor de superior noemt de tekst langdurig vooruit reiken, computerwerk en druk van het schouderblad op de spier. Voor de inferior gaat het vooral om gecombineerd tillen, draaien en reiken of bovenhands werken met een overstrekte romp.
Epidemiologie & onderzoek
Een historische klinische reeks van 76 pijnlijke schouders bij 58 patiënten schreef bij 98% een bijdrage aan de superior toe en bij 10% een exclusieve bijdrage. De geselecteerde reeks en klinische toeschrijving zijn geen betrouwbare schatting voor de algemene bevolking of voor de inferior.
Klinische context
Bij het bovenste patroon horen onder andere cervicale wortelklachten, thoracic-outletsyndroom, ulnaire neuropathie en olecranonbursitis in de differentiaal. Bij flankpijn moeten onder meer nieraandoeningen en lage thoracale radiculaire pijn worden overwogen.
Hulp bij jouw spierklachten
Herken je klachten en wil je weten wat in jouw situatie past? Bespreek je klachten, beweging en belasting met een fysiotherapeut.
Bekijk onze praktijk en fysiotherapeuten · Meer over myofasciale pijn · Uitleg over dry needling
Bronnen en verdieping
Uitgegeven door Fysio Family. De informatie is bedoeld om klachten en mogelijke samenhang te begrijpen. Een pijnpatroon alleen stelt geen diagnose.
Onderzoek
- Travell, Rinzler & Herman (1942) — schouder- en armpijn
historische klinische reeks
De spierpercentages betreffen historische klinische toeschrijving in 76 pijnlijke schouders bij 58 geselecteerde patiënten. Dat is geen moderne of algemene prevalentiestudie en betreft vooral de serratus posterior superior.
Anatomie, pijnpatronen en zelfzorg: bronverwijzingen
Travell, Simons & Donnelly’s Myofascial Pain and Dysfunction, 4e editie.
- In het kort: Donnelly, hoofdstuk 47, bronp. 1394.
- Anatomie: Donnelly, hoofdstuk 47, bronp. 1395.
- Functie: Donnelly, hoofdstuk 47, bronp. 1398.
- Pijn en uitstraling: Donnelly, hoofdstuk 47, bronp. 1401.
- Klachten: Donnelly, hoofdstuk 47, bronp. 1406.
- Belasting: Donnelly, hoofdstuk 47, bronp. 1412.
- Onderzoek: Donnelly, hoofdstuk 47, bronp. 1404.
- Klinische context: Donnelly, hoofdstuk 47, bronp. 1413.